Eyforiya (Ευφορία, 2006)

Μία τραγική ρομαντική ιστορία στην αχανή Ρωσική στέππα. Μία θεατρική εμπειρία από τον Ivan Vyrypaev σε απόλυτα κινηματογραφική γλώσσα.

Euphoria Poster

Μία νέα γενιά σκηνοθετών γίνεται όλο και περισσότερο γνωστή τα τελευταία χρόνια στην Ρωσία. Με κοινή αφετηρία των περισσοτέρων το θέατρο, οι νέοι δημιουργοί είναι φαινομενικά απαλλαγμένοι από τις κλασσικές εμμονές του Ρώσικου κινηματογράφου αν και στην ουσία επανέρχονται σε αυτές αναδιαμορφώνοντάς τες. Ο Ivan Vyrypaev είναι ένας από τους κύριους εκπροσώπους του Νέου Ρώσικου Δράματος. Είναι ήδη γνωστός και καταξιωμένος θεατρικός σκηνοθέτης και συγγραφέας, με έργα που είχαν διεθνή επιτυχία, όπως το Οξυγόνο και το Γένεσις Νο2. Αποφασίζει να ασχοληθεί για πρώτη φορά με τον κινηματογράφο το 2006 με την ταινία Eyforiya (Ευφορία). Η ταινία είχε διαγωνισθεί στο Φεστιβάλ Βενετίας της ίδιας χρονιάς και ο σκηνοθέτης κέρδισε τον Μικρό Χρυσό Λέοντα.

Euphoria (1)

Η ιστορία είναι εντελώς αρχετυπική και βασισμένη στο πλέον κλασσικό δραματικό μοτίβο, αυτό του ερωτικού τριγώνου. Σε μία απομακρυσμένη περιοχή της Ρωσίας κάπου στις στέπες, ένας βοσκός, ο Pasha (Maksim Ushakov) γνωρίζεται σε έναν γάμο με την Vera (Polina Agureyeva) και αμέσως νιώθει πως την ερωτεύεται. Όταν συναντιόνται τυχαία, μία εβδομάδα μετά, εκείνος της εκφράζει τα συναισθήματά του, αλλά η ίδια δεν θυμάται καν την συνάντησή τους. Σύντομα όμως η Vera θα συνειδητοποιήσει πως ο Pasha της αρέσει και θέλει να ανταποκριθεί στην αγάπη του. Δυστυχώς όμως είναι ήδη παντρεμένη με τον απόμακρο και σκληρό Valery (Mikhail Okunev) και έχουν μια μικρή κόρη, την Masha. Αναγκαστικά η ίδια θα πρέπει να αποφασίσει τι πρέπει να γίνει.

Euphoria (2)

Σε αντίθεση με τις τυπικές δραματικές ταινίες, εδώ δεν υπάρχει κανένας ήρωας. Είναι όλοι de facto αντιήρωες και ακόμα χειρότερα, αν κάποιος από τους πρωταγωνιστές πρέπει να αναλάβει δράση, τότε μετατρέπεται σε εν δυνάμει εχθρό. Στη βάση του Ρώσικου δράματος κάθε πράξη είναι για κακό και πάντα φαίνεται η αρνητική έκφανσή της. Έτσι όσο πιο δυναμική παρουσία έχει ο χαρακτήρας τόσο πιο εχθρικός γίνεται. Στην Ευφορία, η αποκομμένη στέπα αποτελεί ιδανικό τόπο για πιο έντονη ανάπτυξη των συναισθημάτων. Αν συνδυαστεί και με τον κοινωνικό και γεωγραφικό αποκλεισμό της περιοχής και των ανθρώπων, συνήθως υπάρχουν πιο δυναμικές αντιδράσεις, άρα περισσότεροι εχθροί.

Euphoria (5)

Η φύση θα παίξει μεγάλο ρόλο και στην διαφορετική οπτική του Vyrypaev στο δράμα. Αν και δεν προσδίδει κάτι επαναστατικό στο ήδη γνωστό τραγικό θέμα, καταφέρνει να το προσεγγίσει ιδιαίτερα ελκυστικά. Ο σκηνοθέτης που είναι και ο σεναριογράφος, παραδίδει μια μινιμαλιστική εκδοχή ενός θεωρητικά κατ’ εξοχήν δράματος δωματίου που εξελίσσεται όμως στην απέραντη και ομοιόμορφα εναρμονισμένη φύση της στέπας. Δεν περιορίζει τους ήρωές του ώστε να επικεντρωθεί αποκλειστικά στις σχέσεις τους. Αντίθετα με την παράδοση, τους τοποθετεί σε μία σκηνή που είναι μεγαλύτερη από τους ίδιους και ορισμένες φορές δείχνει να τους καταπίνει. Γίνεται ακόμα πιο αφαιρετικός προς αυτούς, με αποτέλεσμα ορισμένες φορές να χάνουν τη φυσική τους υπόσταση και έτσι να δείχνουν ασήμαντοι απέναντι στις μοιραίες επιταγές της τύχης τους. Ο μινιμαλισμός είναι τόσο κυρίαρχος που κατά ένα τρόπο επιβάλλεται τόσο στους διαλόγους όσο και στην ένταση της υποκριτικής των ηθοποιών. Τον μινιμαλισμό υπηρετεί απόλυτα και το μουσικό θέμα του Aidar Gainullin. Ένα επαναλαμβανόμενο και ελαφρώς μεταλλαγμένο μουσικό μοτίβο, στους ήχους του ακορντεόν μπαγιάν, που αλλάζει ρυθμό ανάλογα με τις συναισθηματικές καταστάσεις. Έτσι δεν υπάρχουν αισθητικές υπερβολές που θα επισκιάσουν το συναίσθημα που πρέπει να αποτυπωθεί.

Euphoria (4)

Μόνο σε ένα τομέα ο Vyrypaev δεν είναι φειδωλός. Στην αμέριστη και εντυπωσιακή χρήση της εικόνας. Είναι το μοναδικό κομμάτι που επιτρέπει στον εαυτό του να αφεθεί και να χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα στην υπερβολή τους, αλλά το κάνει εξαιρετικά. Με την βοήθεια του διευθυντή φωτογραφίας Andrey Naidenov η ταινία ξεχειλίζει από φως και χρώμα ακολουθώντας πιστά τον λυρισμό της δεκαετίας του 1960. Τα πάντα είναι ειδυλλιακά και ειδικά τα μονοπλάνα, που χωρίζουν νοητά τις πράξεις του δράματος, δείχνουν τόσο εντυπωσιακά. Ακόμα και τα πιο άγονα σημεία της στέπας στο φακό του δείχνουν τόσο πλούσια και ο επιβλητικός ποταμός Don δείχνει να ξεπλένει τα πάντα. Είναι σημαντικό πως σε μία τόσο δραματική ιστορία ο σκηνοθέτης τολμά να αιχμαλωτίσει το βλέμμα του θεατή στην εικόνα του. Η προσπάθειά του δεν είναι επιτηδευμένη ούτε κενή, αντιθέτως καταφέρνει να σε προσκαλέσει να βρεθείς και εσύ πάνω σε αυτή την τεράστια θεατρική σκηνή που έχει δημιουργήσει.

Euphoria (3)

Άλλωστε σε κανένα σημείο δεν προσπαθεί και δεν θέλει να κρύψει τις θεατρικές του καταβολές και φυσικά την δυνατότητα να στήσει ένα ολοκληρωμένο δράμα οπουδήποτε. Δείχνει να λαμβάνει ως πρόκληση το να μεταφέρει την θεατρική του αυστηρότητα σε ένα χώρο και περιβάλλον που διαχειρίζονται πολύ πιο δύσκολα. Στην επίτευξη αυτού του σκοπού βοηθούν σε μεγάλο βαθμό και οι ερμηνείες των πολύπειρων στο θέατρο ηθοποιών Polina Agureyeva και Mikhail Okunev αλλά και του ερασιτέχνη Maksim Ushakov. Έτσι με την Ευφορία επιτυγχάνεται ένα πέρασμα από την μία τέχνη στην άλλη με φυσικό και εύληπτο τρόπο. Χαρακτηριστικό είναι το πως καταφέρνει να διατηρήσει τις αισθητική των δραματουργικών πράξεων μέσα στην γραμμική εξιστόρηση της ταινίας χωρίς όμως αυτή η τεχνική να καλύπτει την κινηματογραφική γλώσσα.

Euphoria (6)

Στην εύλογη απορία για την χρήση της λέξης ευφορία στον τίτλο μιας τραγικής ερωτικής ιστορίας ο Vyrypaev δίνει την εξήγησή του: “Είναι η ιστορία ενός απρόσμενου έρωτα, αυθεντικού και ανελέητου, σχεδόν βάρβαρου. Οι ήρωες αφού δεν έχουν ποτέ διδαχθεί να αγαπούν και να αγαπιούνται, δεν μπορούν να διαχειριστούν την Ευφορία που τους έχει κυριεύσει.

Free Comments!