Brigitte et Brigitte (1966)

Το ντεμπούτο του Luc Mullet είναι μία ταινία-ανέκδοτο από cinéphiles για cinéphiles στην καρδιά της Nouvelle Vague.

Brigitte et Brigitte Poster

ΟLuc Moullet είναι ένας από τους λιγότερο γνωστούς σκηνοθέτες της γενιάς του ακόμα και στην Γαλλία. Πραγματικά μεγαλωμένος καλλιτεχνικά μέσα στην Nouvelle Vague και στο Cahiers du Cinéma που ξεκίνησε να γράφει κριτικές από την εφηβεία του στη δεκαετία του 1950. Χωρίς να χάσει στιγμή την ιδιότητα του κριτικού κινηματογράφου, μέχρι και σήμερα, ξεκίνησε να σκηνοθετεί από τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Ποτέ του δεν παραδέχτηκε πως είναι σκηνοθέτης γιατί ποτέ δεν παίρνει τις ταινίες του και τον εαυτό του στα σοβαρά. Σχεδόν όλη του η φιλμογραφία είναι ταινίες χαμηλού budget και με ελάχιστη διανομή, αλλά όλες έχουν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το κοινό που θέλει να ξέρει κάτι περισσότερο για τη Nouvelle Vague. Θα κάνει το σκηνοθετικό του ντεμπούτο το 1966 με το Brigitte et Brigitte μια αλληγορική κωμωδία συμβολισμών και ελευθερίας.

Brigitte et Brigitte (1)

Δύο 20χρονα κορίτσια συναντιούνται τυχαία σε ένα σταθμό στο Παρίσι. Αμέσως παρατηρούν πως μοιάζουν αρκετά αφού έχουν ντυθεί με τα ίδια ρούχα, ήρθαν για να φοιτήσουν στην Σορβόνη, και έχουν και οι δύο το ίδιο όνομα, Brigitte. Η μία Brigitte (Françoise Vatel) είναι από ένα μικρό απομακρυσμένο χωριό των Πυρηναίων και σπουδάζει γεωγραφία. Η άλλη Brigitte (Colette Descombes) κατάγεται από τις Άλπεις σπουδάζει κοινωνιολογία και θέλει να μάθει Γερμανικά. Τελικά αποφασίζουν να συγκατοικήσουν, να αλλάξουν κύκλους σπουδών, να μάθουν το Παρίσι και να παρακολουθήσουν εντατικά μαθήματα κριτικής κινηματογράφου.

Brigitte et Brigitte (3)

Όλη η ταινία είναι μία μεγάλη σάτιρα όλων όσων μπορεί να απασχολούν τους Γάλλους εικοσάρηδες στα μέσα της δεκαετίας του 60. Ο Moullet αν και θίγει έντονα πολιτικά και κοινωνικά θέματα δεν ακολουθεί την αυστηρή γραμμή των συναδέλφων του και δεν προσπαθεί να χειραγωγήσει τις ηρωίδες του. Οι ίδιες, φαίνεται πως περνάνε τα πάντα με μία χαρακτηριστική ελαφρότητα, χωρίς να ψάχνουν σχεδόν τίποτα σε βάθος αφού στην ουσία τίποτα δεν είναι σοβαρό. Οι δύο Brigittes είναι ταυτόχρονα οι δύο βασικές εκφάνσεις της γενιάς του. Αν και δείχνουν πως έχουν κάποιες σταθερές αξίες, δεν μένουν ποτέ στάσιμες. Συνεχώς μπλέκουν τις ανεξάρτητες προσωπικότητες τους, υιοθετώντας ασυναίσθητα η μία τις απόψεις της άλλης. Η μία είναι φιλελεύθερη, περισσότερο απελευθερωμένη και πολιτικοποιημένη με αριστερές πεποιθήσεις ενώ η άλλη πιο συντηρητική, καθαρά μικροαστή και λιγότερο ενημερωμένη πολιτικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της πολιτικής σύγχυσης που επικρατεί είναι η αναποφασιστικότητα στις προεδρικές εκλογές ανάμεσα στον σοσιαλιστή François Mitterrand και τον εθνικιστή Jean-Louis Tixier-Vignancour.

Brigitte et Brigitte (4)

Εκτός από το κοινωνικό γίγνεσθαι, ο Moullet δείχνει πως έχει περισσότερη διάθεση να αποδομήσει και να κάνει πλάκα κυρίως τον κινηματογράφο και τους κριτικούς του. Ταγμένος cinéphile και ο ίδιος δεν αφήνει καμία αναφορά να χαθεί και συνεχώς ψάχνει τρόπο να βγάλει τη γλώσσα σε όσους θα πέθαιναν για μία ταινία. Παρά το γεγονός πως ίσως και ο ίδιος να πίστευε πως δεν υπάρχει κάτι πιο σημαντικό από τον κινηματογράφο, επιστρατεύει φίλους και συναδέλφους για να ολοκληρώσει την φάρσα του. Οι σκηνοθέτες και κριτικοί Claude Chabrol, Samuel Fuller, Éric Rohmer, André Téchiné αλλά και ο ίδιος ο Moullet κάνουν cameo εμφανίσεις στην διάρκεια της ταινίας. Με κύριο μέσο τον αυτοσαρκασμό, ειρωνεύονται όλους όσους θέτουν κανόνες και αυστηρές επιταγές στην αυθεντικότητα της κινηματογραφοφιλίας. Σε συνδυασμό με αρκετά κινηματογραφικά inside jokes και αποφθέγματα, το Brigitte et Brigitte μοιάζει σαν μία ταινία-ανέκδοτο από cinéphiles για cinéphiles. Το ίδιο χιουμοριστικό ύφος θα ακολουθήσει ο σκηνοθέτης και στις επόμενες δουλειές του.

Brigitte et Brigitte (5)

Φλερτάροντας με τον μινιμαλισμό αλλά μάλλον θέλοντας να δείξει τα προβλήματα της οικονομικής κατάστασης της εποχής, το Brigitte et Brigitte είναι γυρισμένο όσο πιο λιτά γίνεται και με τα λιγότερα δυνατόν έξοδα. Οι περισσότερες σκηνές εξελίσσονται σε κάποιο άδειο στούντιο που ως σκηνικό υπάρχουν μόνο όσα απαιτούνται στην κάθε σκηνή. Όλα δείχνουν τόσο φτωχά που μέχρι και ο φωτισμός γίνεται με ό,τι πιο βασικό υπάρχει. Αυτή η τραγική λιτότητα είναι τόσο έντονη και σε κάποια στιγμή ακούγεται ως αστείο πως η ταινία είναι Μπρεχτική. Υπάρχει επίσης μία αισθητική από ταινίες προηγούμενων ετών και σε αυτό βοηθάει και η επιστράτευση κωμικών στοιχείων της περιόδου του βωβού κινηματογράφου. Άλλωστε ένας από τους δύο άντρες πρωταγωνιστές της ταινίας είναι ο Claude Melki που είχε χαρακτηριστεί ως μία σύγχρονη μορφή του Buster Keaton τόσο για την εμφάνισή του όσο και για την υποκριτική του.

Brigitte et Brigitte (6)

Στην τόσο φτωχή απεικόνιση των καταστάσεων ο Moulett αναγκάζεται να εφευρίσκει διαφορετικούς τρόπους για να παρουσιάσει την ιστορία του και ορισμένες φορές αυτές οι απόπειρές του αγγίζουν το παράλογο. Με τα λίγα μέσα που διαθέτει ο σκηνοθέτης πειραματίζεται όσο περισσότερο μπορεί και καταφέρνει να μπλέξει ελαφρώς φανταστικά στοιχεία σε πραγματικό χρόνο και χώρο. Η τεχνική είναι ενδιαφέρουσα και παραδόξως παρουσιάστηκε, σε εντονότερο βέβαια βαθμό, στην σουρεαλιστική κωμωδία της Vera Chytilová, Sedmikrásky (Daisies) που βγήκε στην Τσεχοσλοβακία την ίδια χρονιά. Υπάρχουν κάποια σεναριακά στοιχεία που κάνουν τις ταινίες να συγγενεύουν αλλά το εντυπωσιακό οπτικό αποτέλεσμα της Chytilová είναι κάτι το εξαιρετικά διαφορετικό. Από την βασική ιδέα και των δύο ταινιών φανερά επηρεασμένος φαίνεται να είναι και o Jacques Rivette που σκηνοθετεί 8 χρόνια αργότερα το πιο ονειρικό, Céline et Julie Vont en Bateau.

Brigitte et Brigitte (2)

Με την πρώτη του ταινία ο Luc Moullet παίζει με τα πάντα και με ευχάριστο τρόπο δεν κουράζει κανέναν. Σε αντίθεση με αρκετούς της Nouvelle Vague, δεν επιλέγει δυσκολονόητες ερμηνείες στα σοβαρά ζητήματα που θέτει και έτσι περνά ευκολότερα τα μηνύματα του. Δεν κρύβει τον θαυμασμό του και την επίδραση του Jean-Luc Godard στην κινηματογράφησή του, και ίσως υποσυνείδητα να θέλει να είναι το ειρωνικό alter ego του. Η εκτίμηση ήταν άλλωστε αμοιβαία με τον Godard να δηλώνει όταν βγήκε το Brigitte et BrigitteΑυτό είναι ένα επαναστατικό φιλμ, και αν δεν είναι, δεν ξέρω τι θα μπορούσε να είναι.

Free Comments!